Kupcy i handel w dawnym Lublinie
12-15 sierpnia 2010
godz. 11.00-19.00,
Archiwum Państwowe, ul. Jezuicka 3
Po lokacji w 1317 r. Lublin stał się ważnym ośrodkiem handlu o znaczeniu lokalnym, regionalnym, a także międzynarodowym. Zadecydowało o tym wiele różnych czynników, wśród których należy głównie wymienić rolę miasta w wymianie towarowej, miejsce na mapie miast polskich, dogodne położenie na szlakach handlowych i pograniczu stref gospodarczych. Niemałe znaczenie w rozwoju handlu w okresie jagiellońskim miało położenie Lublina na królewskim szlaku między Krakowem i Wilnem. Swoją handlową pozycję utrzymywał Lublin przez kilkaset lat aż do rozbiorów, chociaż z czasem rola tej sfery działalności w życiu gospodarczym miasta z różnych przyczyn zmniejszała się.
Podstawą rozwoju handlu dalekosiężnego dla Lublina były przywileje królewskie. Na ich mocy mieszczanie otrzymywali liczne prawa, łącznie z tymi najważniejszymi o dużym znaczeniu ekonomicznym, które wpływały na świetność miasta i zamożność jego mieszkańców. Obcy kupcy nie mogli pomijać Lublina w czasie swych handlowych podróży, musieli też wystawiać przywiezione towary na miejscowym rynku, z kolei lubelscy kupcy mieli możliwość pobierania opłat, odbywania jarmarków i prowadzenia wolnego handlu, byli też zwalniali z podatków i innych świadczeń na rzecz władcy. Szczególnie wiele w tym względzie zawdzięcza Lublin Władysławowi Jagielle i jego synowi Kazimierzowi Jagiellończykowi, którzy miasto to uczynili sławnym jarmarkami, czyli zjazdami kupieckimi, na których dokonywano masowej wymiany towarów. Każdego roku około wyznaczonych przywilejem świąt kościelnych od lutego do października odbywały się cztery jarmarki – dwa szesnastodniowe (zimowy na święto Oczyszczenia Najświętszej Marii Panny – 2 lutego i wiosenny na Zielone Świątki) i dwa ośmiodniowe (letni na święto Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny – 15 sierpnia i jesienny na Szymona i Judę – 28 października).
Jarmarki lubelskie były znane w całej Europie, przyciągały nie tylko przybyszów z całej monarchii jagiellońskiej i ziem Rzeczypospolitej, ale także kupców z sąsiednich krajów. W ich czasie do miasta przybywali Litwini, Rusini, Niemcy, Ormianie, Tatarzy, Turcy, Żydzi także Węgrzy, Czesi i Ślązacy. Lublin stał się wielkim emporium handlowym, na którym handlowano różnymi towarami – poczynając od luksusowych wyrobów rzemieślniczych, poprzez towary spożywcze i rolne, a kończąc na surowcach. W obrocie towarami znajdowały się m.in. towary wschodnie, sukna, wino, miód, zboże, skóry, futra, wosk, metale.
Świadectwem znaczenia i rozwoju handlu lubelskiego są liczne dokumenty zachowane w Archiwum Państwowym w Lublinie. Pochodzą z okresu od XIV do XVIII w. i tworzą najstarszą część jego zasobu.